Siêu âm chẩn đoán Basedow tại TTYT Gia Lộc

Bệnh Basedow (còn gọi là bệnh Graves, bệnh Parry) là một bệnh lý tự miễn hệ thống của tuyến giáp, là tác nhân chính gây ra hội chứng cường giáp trên lâm sàng. Bệnh được xác định qua các dấu hiệu điển hình: tình trạng nhiễm độc giáp, bướu giáp lớn lan tỏa, các biến đổi tại mắt (lồi mắt nội tiết) và những tổn thương đặc hiệu ở ngoại biên.

Nguyên nhân của bệnh là do hệ miễn dịch bị rối loạn, sản sinh ra các kháng thể tự tấn công vào tuyến giáp, khiến tuyến này sưng to và tiết ra quá nhiều hormone Thyroxine (T4) và Triiodothyronine (T3). Nhờ những tiến bộ trong nghiên cứu miễn dịch, y học hiện nay đã xác định rõ Basedow là một bệnh lý liên quan đến tự miễn dựa trên sự hiện diện của các kháng thể trong máu người bệnh.

1. Đặc điểm dịch tễ học

Bệnh có thể khởi phát ở mọi lứa tuổi, tuy nhiên các số liệu thống kê cho thấy những đặc điểm ưu thế sau:

Độ tuổi phổ biến: Thường gặp nhất trong khoảng từ 20 đến 40 tuổi.

Giới tính: Tỷ lệ mắc ở nữ giới cao hơn đáng kể so với nam giới.

Yếu tố di truyền: Khoảng 15% bệnh nhân có người thân mắc bệnh tương tự; gần 50% người thân của bệnh nhân có tự kháng thể kháng giáp trong máu.

2. Các yếu tố nguy cơ kích hoạt bệnh

Ngoài yếu tố cơ địa, một số tác nhân ngoại cảnh hoặc trạng thái sinh lý có thể thúc đẩy sự xuất hiện của bệnh:

• Thai sản: Đặc biệt là trong giai đoạn chu sinh hoặc hậu sản.
• Sử dụng thuốc: Việc dùng Lithium có thể làm thay đổi đáp ứng miễn dịch của cơ thể.
• Nhiễm khuẩn: Các tình trạng nhiễm trùng hoặc nhiễm virus nghiêm trọng.
• Thay đổi nội tiết đột ngột: Phổ biến nhất là trường hợp ngừng sử dụng thuốc Corticoid quá nhanh và đột ngột.
• Yếu tố tâm lý (Stress): Mặc dù mối liên hệ giữa áp lực tâm lý và bệnh Basedow thường được nhắc đến, nhưng vai trò cụ thể của nó vẫn chưa được khẳng định hoàn toàn về mặt thực chứng.

3. Triệu chứng lâm sàng thường gặp của bệnh Basedow

Các biểu hiện của Basedow rất đa dạng, ảnh hưởng đến hầu hết các cơ quan trong cơ thể. Tùy vào độ tuổi mà triệu chứng ưu thế sẽ khác nhau: người trẻ thường nổi bật về tim mạch, trong khi người lớn tuổi thiên về triệu chứng thần kinh.

3.1. Biểu hiện tại tuyến giáp

• Bướu giáp: Thường là bướu lớn lan tỏa, sờ vào có cảm giác mềm, đàn hồi hoặc hơi cứng. Nếu bướu quá lớn có thể gây chèn ép các cơ quan xung quanh.
• Rối loạn vận mạch vùng cổ: Da vùng cổ có thể đỏ, nóng và tăng tiết mồ hôi.
• Lưu ý: Một tỉ lệ nhỏ bệnh nhân không có bướu giáp lớn, điều này thường liên quan đến nồng độ kháng thể trong máu.

3.2. Hội chứng nhiễm độc giáp

Đây là hệ quả của việc nồng độ hormone giáp tăng cao, gây ảnh hưởng đến nhiều hệ cơ quan:

• Hệ tim mạch: Hồi hộp, đánh trống ngực, nhịp tim nhanh, loạn nhịp. Bệnh nhân thường cảm thấy khó thở ngay cả khi nghỉ ngơi hoặc lúc gắng sức.
• Hệ thần kinh - cơ:
  • - Triệu chứng điển hình là run tay (run tần số nhanh, biên độ nhỏ).
  • - Thay đổi tính cách: Dễ kích động, nóng nảy, mất tập trung, lo âu hoặc mất ngủ.
  • - Dấu hiệu "ghế đẩu" (Tabouret): Yếu cơ gốc chi khiến bệnh nhân gặp khó khăn khi đứng dậy từ tư thế ngồi. Có thể kèm theo teo cơ, khó nuốt hoặc nói nghẹn (do yếu cơ thực quản).
• Rối loạn chuyển hóa:
  • - Thân nhiệt tăng, luôn cảm thấy nóng, thích tắm nhiều lần và sợ những nơi có nhiệt độ cao.
  • - Người bệnh thường gầy sút cân nhanh dù ăn rất nhiều và uống nhiều nước.
  • - Có nguy cơ loãng xương, xẹp đốt sống hoặc viêm quanh khớp do rối loạn chuyển hóa Canxi.
• Hệ tiêu hóa: Tiêu chảy kéo dài, đau bụng, buồn nôn; trường hợp nặng có thể gây vàng da.
• Hệ sinh dục - tiết niệu: Tiểu nhiều, giảm ham muốn tình dục, rối loạn kinh nguyệt hoặc vô sinh. Ở nam giới có thể gặp tình trạng liệt dương hoặc chứng vú to.
• Da và tóc: Da ngứa, xuất hiện các mảng bạch ban (mất sắc tố) ở mu bàn tay/chân. Tóc khô, giòn, dễ rụng; móng tay chân dễ gãy.

3.3. Tổn thương mắt (Bệnh mắt nội tiết)

Lồi mắt là biểu hiện đặc trưng nhất, có thể xảy ra trước, trong hoặc sau quá trình điều trị (đặc biệt là sau phẫu thuật hoặc xạ trị). Có hai tình trạng chính:

• Lồi mắt giả: Do co thắt cơ nâng mi.
• Lồi mắt thật: Do thâm nhiễm các mô phía sau nhãn cầu (lồi mắt nội tiết).

4. Các phương pháp cận lâm sàng chẩn đoán Basedow

Để xác định chính xác bệnh Basedow, bác sĩ sẽ chỉ định các xét nghiệm và thăm dò chức năng sau:

4.1. Xét nghiệm máu

Đây là bước quan trọng nhất để đánh giá chức năng tuyến giáp:

• Hormone tuyến giáp (T3, T4): Chỉ số tăng cao.
• Hormone tuyến yên (TSH): Chỉ số giảm mạnh (do cơ chế phản hồi ngược).

4.2. Chẩn đoán hình ảnh

• Độ tập trung Iod phóng xạ: Kết quả cho thấy độ tập trung Iod tại tuyến giáp tăng cao hơn mức bình thường.
• Siêu â m tuyến giáp (Công cụ có giá trị cao):

- Siêu âm 2D: Tuyến giáp kích thước lớn, cấu trúc giảm âm lan tỏa, nhu mô không đồng nhất. Đặc biệt, Basedow thường không có các dải xơ như trong bệnh viêm tuyến giáp Hashimoto (giúp chẩn đoán phân biệt).

- Siêu âm Doppler: Thấy hình ảnh "vũ điệu mạch máu" do tăng tưới máu rõ rệt.

- Doppler xung: Ghi nhận sự gia tăng các chỉ số huyết động (vận tốc tâm thu, tâm trương) của động mạch tuyến giáp.

Hình ảnh siêu âm tuyến giáp

5. Kết luận

Basedow là một bệnh lý nội tiết phổ biến nhưng tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Tuy nhiên, với sự phát triển của y học hiện đại, việc chẩn đoán sớm đã trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết.

Bên cạnh các xét nghiệm máu chuyên sâu, siêu âm tuyến giáp được xem là phương pháp cận lâm sàng trọng yếu nhờ những ưu điểm vượt trội:

• Tiện lợi và nhanh chóng: Quy trình thực hiện đơn giản, cho kết quả ngay.
• An toàn và không xâm lấn: Không gây đau đớn, có thể thực hiện nhiều lần.
• Hiệu quả cao: Giúp bác sĩ đánh giá chính xác cấu trúc và tình trạng tưới máu của tuyến giáp.
• Tiết kiệm: Chi phí hợp lý cho mọi đối tượng khách hàng.

Khi được phát hiện ở giai đoạn sớm, người bệnh hoàn toàn có thể kiểm soát tốt tình trạng sức khỏe, chữa khỏi bệnh và duy trì cuộc sống sinh hoạt, lao động bình thường.

Địa chỉ thăm khám tuyến giáp uy tín tại Gia Lộc:

Nếu người dân có các dấu hiệu nghi ngờ hoặc cần tầm soát bệnh lý tuyến giáp, hãy đến Trung tâm Y tế Gia Lộc để được thăm khám, tư vấn và hỗ trợ điều trị kịp thời.

Khoa Chẩn đoán hình ảnh - Trung tâm Y tế Gia Lộc là địa chỉ tin cậy, bởi:

• Đội ngũ bác sĩ, kỹ thuật viên được đào tạo chính quy, giàu kinh nghiệm, luôn tận tâm vì sức khỏe người bệnh.
• Trang thiết bị hiện đại với hệ thống máy siêu âm thế hệ mới giúp đưa ra những chẩn đoán chính xác nhất.
• Dịch vụ chuyên nghiệp với quy trình đăng ký nhanh gọn, hỗ trợ tư vấn tận tình.

----------------------------------

Địa chỉ: Số 56 Nguyễn Chế Nghĩa, xã Gia Lộc, Tp Hải Phòng

Số điện thoại: 02202.606.115

Website: https://ttytgialoc.vn/                   Fanpage: Trung tâm Y tế Gia Lộc

Thời gian làm việc: Khám BHYT tất cả các ngày trong tuần, kể cả ngày nghỉ, Lễ, Tết.