Cơn đau thắt ngực - Dấu hiệu cảnh báo tim mạch không được bỏ qua

1. Cơn đau thắt ngực là gì?

Cơn đau thắt ngực là tình trạng đau hoặc cảm giác khó chịu ở ngực do tim bị thiếu máu tạm thời, thường xảy ra khi động mạch vành bị hẹp vì xơ vữa. Đây không phải bệnh đơn lẻ, mà là dấu hiệu cảnh báo bệnh mạch vành, có thể dẫn đến nhồi máu cơ tim nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

2. Biểu hiện thường gặp

Người bệnh có thể gặp:

• Đau, tức, nặng ngực, cảm giác bị đè ép hoặc bó chặt sau xương ức
• Đau lan lên cổ, hàm, vai trái, cánh tay trái, đôi khi lan ra sau lưng hoặc thượng vị
• Kèm theo khó thở, vã mồ hôi, buồn nôn, mệt nhiều

Đặc điểm quan trọng:

• Hay xuất hiện khi gắng sức, xúc động mạnh, leo cầu thang, đi nhanh
• Giảm hoặc hết khi nghỉ ngơi hoặc dùng thuốc giãn mạch (như nitroglycerin)

Ở người cao tuổi, phụ nữ, người đái tháo đường, cơn đau có thể không điển hình, chỉ là mệt, khó thở, đau thượng vị hoặc buồn nôn.

3. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Nguyên nhân chính:

• Xơ vữa động mạch vành làm hẹp lòng mạch, giảm dòng máu nuôi tim

Yếu tố nguy cơ thường gặp:

• Tăng huyết áp
• Đái tháo đường
• Rối loạn mỡ máu
• Hút thuốc lá
• Thừa cân, béo phì, ít vận động
• Căng thẳng kéo dài
• Tiền sử gia đình có bệnh tim mạch sớm

4. Khi nào cần đi khám ngay?

Cần đến cơ sở y tế ngay lập tức nếu:

• Đau ngực xảy ra khi nghỉ, kéo dài > 15–20 phút
• Đau ngày càng nặng, không giảm khi nghỉ
• Đau kèm khó thở dữ dội, choáng, ngất, vã mồ hôi lạnh

Đây có thể là dấu hiệu của nhồi máu cơ tim cấp, cần cấp cứu khẩn.

5. Phòng ngừa cơn đau thắt ngực như thế nào?

Người dân có thể chủ động phòng bệnh bằng cách:

• Bỏ thuốc lá hoàn toàn
• Kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu theo hướng dẫn y tế
• Ăn giảm muối, giảm mỡ động vật, tăng rau xanh và cá
• Tập thể dục đều đặn, phù hợp thể trạng
• Giữ cân nặng hợp lý
• Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt khi có yếu tố nguy cơ

6. Thông điệp giáo dục sức khỏe

Đau thắt ngực không chỉ là cơn đau thoáng qua – đó là tiếng chuông cảnh báo của trái tim.
Phát hiện sớm – điều trị đúng – thay đổi lối sống sẽ giúp ngăn ngừa nhồi máu cơ tim và bảo vệ tính mạng.

Nguồn tham khảo:

• Braunwald’s Heart Disease, 12th Edition
• ESC Guidelines on Chronic Coronary Syndromes (2019, cập nhật 2023
• ACC/AHA Guidelines for the Management of Stable Ischemic Heart Disease